Κρητικό γιαταγανομάχαιρο με ασημένια θήκη και κοκάλινη λαβή με τελείωμα σχήματος V (χρονολογημένο 1874)
Τιμή εκτίμησης: € 4.500 - 5.500Η θήκη (“φουκάρι”) φέρει πυκνό σφυρήλατο διάκοσμο με δικέφαλους αετούς, λιοντάρια, οφιόμορφους δράκοντες, συμπλέγματα πάλης λεόντων με δράκους, καστροπολιτείες, ιστιοφόρο πλοίο, άνθινα μοτίβα και τρόπαια με το σκούφο του Δόγη της Βενετίας. Στη ράχη της, σφυρήλατος διάκοσμος με φυτικά και άνθινα μοτίβα,οφιόμορφο δράκο, σταυρό και τα αρχικά ΧΓΖ. Το επάνω μέρος της θήκης, το ζέκι, αποτελείται από εννέα παράλληλες ζώνες με σχοινόμορφα δαχτυλίδια και η απόληξη της έχει μορφή θαλάσσιου δράκου. Η υπόλευκη κοκάλινη λαβή αποτελείται από δύο κομμάτια (μανίκια) που στερεώνονται με τρεις σειρές διπλών καρφιών εκατέρωθεν και ενώνονται μεταξύ τους με ασημένια ταινία (τσεμπερλίκι) διακοσμημένη με εγχάρακτα φυτικά μοτίβα. Στο πάνω τμήμα του τσεμπερλικιού υπάρχει εσοχή όπου θηλυκώνει μικρή τσιμπίδα (μασιά) για τα καρβουνάκια του ναργιλέ και άλλες χρήσεις.
Στη μία πλευρά της λεπίδας εγχάρακτοι λέοντες πλαισιώνουν δάφνινο στεφάνι με το έτος 1291 του μουσουλ-
μανικού ημερολογίου (1874) και εγχάρακτο κείμενο στα ελληνικά «Κρήτη 1874». Προς την αιχμή της ανα-
πτύσσεται κυματιστό κυπαρίσσι με πουλί. Κατά μήκος της άλλης πλευράς της λεπίδας εγχάρακτες παραστά-
σεις ανθόμορφης στήλης με πουλί στην κορυφή της και μακρόστενου φιδιού. Στη ράχη της λεπίδας καλεμιστός
διάκοσμος με φυτικά σχέδια. Η θήκη φέρει ασημένιο διακοσμητικό κιουστέκι με ανάγλυφα άνθη και κρεμα-
σίδια με πιστόλες, μαχαίρια, σιδερένιες μπάλες και ημισέληνους με άστρα, σφραγισμένο με την τουρά (tuǧra)
του σουλτάνου Αμπντούλ Αζίζ (Abdülaziz 1861-1876).
μήκος: 55 εκ., μήκος με τη θήκη: 59,5 εκ.
Οι Κρητικοί τεχνίτες οδήγησαν τη μεταλλουργική τεχνική σφυρηλάτησης (repousse) σε κορυφαίο επίπεδο. Τα σχέδιά τους
είναι φτιαγμένα με τέτοια πλαστικότητα και τεχνική αρτιότητα που συχνά μοιάζουν τρισδιάστατα. Στα Χανιά, στη σημε-
ρινή οδό Σήφακα, ήταν η συνοικία των Μαχαιράδικων ή Μπιτσαξήδικων –από την τουρκική λέξη μπιτσάκ που σημαίνει
είδος μαχαιριού.